(*Αναδημοσίευση από το Blog http://leandroslk.blogspot.gr/
Το άρθρο αναδημοσιεύεται με άδεια
του συγγραφέα)
1. Εισαγωγή
Ο βαθμός του Ροδοσταύρου κατά τον τρόπο που έχει διαμορφωθεί και λειτουργεί
από αρκετά Ύπατα Συμβούλια παγκοσμίως μοιάζει να έχει κατ’ αρχήν θεϊστικό
χαρακτήρα, μολονότι το ενδιαφέρον του βαθμού είναι από μόνο του πολυσχιδές,
διότι περιέχει συγκεκριμένα στοιχεία που δεν ανευρίσκονται σε άλλους βαθμούς
του Τύπου. Ένα επιπλέον σημαντικό
στοιχείο που άπτεται της καταγωγής του βαθμού είναι ότι οι περισσότεροι
συγγραφείς (κυρίως γαλλικής και αγγλοσαξονικής προέλευσης) επιχείρησαν να
προβούν σε περαιτέρω ανάλυση του συμβολισμού και των αλληγοριών του, χωρίς
καμία προσπάθεια να ανακαλύψουν την πραγματική προέλευση αυτού. Το πρώτο
ερώτημα το οποίο οφείλουμε να θέσουμε είναι εάν ο βαθμός του Ροδόσταυρου
σχετίζεται -και αν ναι κατά πόσον- με το Ροδοσταυρικό κίνημα.
Αν ξεκινήσουμε αυστηρώς ιστορικά θα δούμε ότι το κίνημα των Ροδοσταύρων
προήλθε από το παραδοσιακό ρεύμα του Ερμητισμού που διαπότισε τη γνωσιολογική
εξέλιξη του 18ου αιώνα, αλλά και τον Ελευθεροτεκτονισμό τα χρόνια της
δημιουργίας του. Οι Ροδόσταυροι επηρεασμένοι από την παλαιά συμβολική γλώσσα
των αλχημιστών, αλλά και χωρίς να ικανοποιούνται απόλυτα από αυτήν, διατύπωσαν
τη φιλοσοφική τους υποθήκη βασιζόμενοι σε ένα γραπτό ορθολογιστικό σύστημα.
Εντός μικρού χρονικού διαστήματος ιδρύθηκαν πολλές Ροδοσταυρικές εταιρίες
σχεδόν σε όλη τη Δυτική Ευρώπη που υιοθέτησαν τα κύρια διδάγματα της
Ροδοσταυρικής φιλοσοφίας, μια σύνθεση δηλαδή μεταξύ της μυστικιστικής
αλχημείας, της Καββαλά και των νεοπλατωνικών παραδόσεων.
Βεβαίως, ουδείς αμφισβητεί την επίδραση των Ροδόσταυρων στον
Ελευθεροτεκτονισμό. Το περιβάλλον της εποχής από μόνο του συνηγορεί υπέρ της
ύπαρξης δεσμών μεταξύ των δύο πνευματικών κινημάτων. Άλλωστε, η ίδρυση της
Βασιλικής Εταιρίας (Royal Society) στο Λονδίνο στα τέλη του 17ου αιώνα (1660)
έφερε κοντά σημαντικές προσωπικότητες οι οποίοι ήταν ταυτόχρονα Ροδόσταυροι και
αποδεδειγμένα από τους πρώτους Ελευθεροτέκτονες, όπως ο Sir Christofer Wren, o
Robert Moray, o Elias Ashmole, ο Désaguliers[1].
Να θυμίσουμε ότι το σημείο επαφής ανάμεσα στη Ροδοσταυρική θεώρηση και την
Επιστήμη, καταδεικνύει πόσο στην οδό της Γνώσης πραγματοποιήθηκε μια όλο και
πιο προοδευτική σύνθεση της μεταφυσικής με τον ορθολογισμός του Καρτέσιου[2]. Η
νοοτροπία αυτή διαπότισε κατά κόρον του τέκτονες που συνέβαλαν στην εγκαθίδρυση
του θεωρητικού Τεκτονισμού. Κατά δε τον 18ο αιώνα η επιστημονική προσέγγιση
μαζί με το ευρύ μυστικιστικό κίνημα που αναπτύχθηκε, διαπότισε τους «ανώτερους»
τεκτονικούς βαθμούς με αλχημιστικά και καββαλιστικά θέματα, αλλά κυρίως με
έννοιες Ροδοσταυρικές.
2. Θεωρήσεις περί της δημιουργίας του βαθμού
Η προέλευση των λεγόμενων «ανώτερων» βαθμών του Ελευθεροτεκτονισμού και δη
αυτού του Ροδόσταυρου είναι από τα θέματα που δικαίως έχουν αμφισβητηθεί πολύ
στο πλαίσιο της ιστορικής έρευνας. Γι’ αυτό είναι αναγκαίος ο διαχωρισμός
μεταξύ του τεκτονικού θρύλου και αποδεδειγμένης ύπαρξης ιστορικών στοιχείων.
Από τους πρώτους ο De Quincey υποστήριξε ότι το κίνημα του Ροδοσταυρισμού και
οι ιδέες του μεταλαμπαδεύονται στις τεκτονικές στοές και η ροδοσταυρική μέθοδος
προσαρτάται στις παραδόσεις των τεκτονικών συντεχνιών[3]. Η Yates μιλά για την ύπαρξη δύο εταιριών
(μιας Ροδοσταυρικής και μιας Τεκτονικής) στις αρχές του 18ου αιώνα (η μία σε
φθίνουσα πορεία και η άλλη στα πρώτα οργανωμένα της βήματα) με κοινές
καταβολές, κοινά μέλη και -εν πολλοίς- κοινό μυστικιστικό πλαίσιο που
προέρχεται από τον χριστιανισμό και την αλχημεία και ενδέχεται να είναι
επηρεασμένο από την καββαλιστική και ιπποτική παράδοση.
